योगा म्हणजे काय?

योगा म्हणजे नक्की काय? हा फक्त व्यायामाचा प्रकार आहे? हा धर्म, तत्वज्ञान, एक विचारधारा आहे का? की हे संपूर्णपणे काहीतरी वेगळंच आहे? "योगा" या शब्दाचा शाब्दिक अर्थ "मिलन" (Union) आहे. या लेखात, सद्गुरू खालील योगाची व्याख्या देतात; मूलत :, "जे आपल्याला वास्तविकतेकडे (Reality) आणते."

मूलत: परंपरेनुसार, एकदा आपण कोणत्याही गोष्टीला “योग” हा शब्द जोडला की ते स्वतःच एक संपूर्ण मार्ग आहे. आम्ही हठ योग म्हणतो, पण आम्ही आसन योग म्हणणार नाही. अर्थात, आपण अमेरिकेतून आलात तर ते काहीही बोलतात!

“योग” या शब्दाचा मूलत: अर्थ “तो तुम्हाला वास्तवात आणतो”. शब्दशः याचा अर्थ “मिलन” आहे. मिलन (Union) म्हणजे ते आपल्याला अंतिम वास्तविकतेकडे (Ultimate Reality) आणते, जिथे जीवनातील अनेक प्रकटीकरण (Individual Manifestations) हे  या अफाट विश्वाच्या निर्मिती मधील बुड़बुड़े आहेत. म्हणजे उदाहरण द्यायचा झाल तर एकाच पृथ्वीवरून नारळ पण आणि आंब्याचे झाड आले आहे. त्याच पृथ्वीवरुन मानवी शरीर आणि इतर जीव  निर्माण झाले आहेत. हे सर्व एकाच पृथ्वीपासून आले आहेत.

योग म्हणजे एखाद्या अनुभवात्मक वास्तवाकडे वाटचाल करणे जिथे एखाद्यास अस्तित्वाचे खरे स्वरूप, ते कसे घडविलेले असते हे माहित असते. या अखंड विश्वाच्या निर्मात्यापर्यंतची वाटचाल म्हणजे योगा.

योग म्हणजे मिलन, ही काही एक कल्पना नाही. एक बौद्धिक कल्पना म्हणून, जर आपण विश्वाच्या असामान्यतेबद्दल बोललात तर टी गोष्ट आपल्याला चहा पार्टीमध्ये लोकप्रिय बनवू शकते, यामुळे आपल्याला विशिष्ट सामाजिक प्रतिष्ठा मिळू शकते, परंतु ती इतर कोणत्याही उद्देशाने कार्य करत नाही. थोडक्यात सांगायचे तर योग किंवा योगा (योग आणि योगा हे दोनही शब्द एकच आहेत) म्हणजे या विशाल अस्तित्वशी एकरूप होणे. पण ते एकरूपतेपण हा एक निव्वळ मानसिक अनुभव न राहाता तुमच्या आयुष्यातील एक जीवंत अनुभव बनला पाहिजे. या अनुभवला सत्यात उतरवण्यासाठी तुम्हाला विविध योगिक प्रक्रिया दिल्या आहेत.

एक नवजात बालकाला महित नसते तू कोण आणि मी कोण. हळु हळु त्याला शिकवले जाते. वास्तवात सगळे विश्व एकाच स्रोतपासून बनले आहे. पण आपल्या मनाच्या पातळीवर फक्त आपण वेगळे वेगळे आहोत.